Η καισαρική τομή είναι μια σοβαρή ιατρική πράξη. Σε πολλές περιπτώσεις σώζει ζωές – της μητέρας, του παιδιού ή και των δύο. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου μια γυναίκα βγαίνει από το μαιευτήριο με ένα ερώτημα που δεν της απαντήθηκε ποτέ ξεκάθαρα: ήταν πράγματι απαραίτητη;
Το ερώτημα αυτό δεν αφορά την αμφισβήτηση της ιατρικής επιστήμης. Αφορά το δικαίωμα της γυναίκας να γνωρίζει αν μια επεμβατική πράξη έγινε επειδή υπήρχε πραγματική ιατρική ένδειξη ή επειδή επιλέχθηκε ως «εύκολη λύση».
Πότε δικαιολογείται ιατρικά η καισαρική τομή
Η καισαρική είναι ιατρικά ενδεδειγμένη όταν υπάρχει σαφής κίνδυνος για τη μητέρα ή το έμβρυο. Τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να αφορούν επιπλοκές της κύησης, παθολογικά ευρήματα στον καρδιακό ρυθμό του εμβρύου, σοβαρές ανατομικές δυσκολίες ή επείγουσες καταστάσεις κατά τη διάρκεια του τοκετού.
Όταν υπάρχει τέτοια ένδειξη, η καισαρική αποτελεί πράξη προστασίας. Όταν όμως δεν τεκμηριώνεται τέτοια ένδειξη στον ιατρικό φάκελο ή όταν η απόφαση λαμβάνεται χωρίς επαρκή ενημέρωση της γυναίκας, τότε γεννώνται εύλογα ερωτήματα.
Το δικαίωμα της ενημέρωσης και της συναίνεσης
Η έγκυος δεν είναι παθητικός αποδέκτης αποφάσεων. Έχει δικαίωμα να γνωρίζει τις εναλλακτικές, τα οφέλη και τους κινδύνους κάθε επιλογής. Η συναίνεση δεν είναι μια τυπική υπογραφή λίγο πριν τον τοκετό. Είναι ουσιαστική διαδικασία ενημέρωσης.
Όταν η καισαρική παρουσιάζεται ως μονόδρομος χωρίς επεξήγηση, ή όταν η γυναίκα δεν ενημερώνεται για τη δυνατότητα φυσιολογικού τοκετού, τότε το ζήτημα δεν είναι απλώς ιατρικό. Είναι και νομικό.
Πότε μια αδικαιολόγητη καισαρική μπορεί να θεωρηθεί ιατρικό λάθος
Μια καισαρική χωρίς σαφή ιατρική ένδειξη δεν είναι αυτομάτως ιατρικό λάθος. Για να τεθεί τέτοιο ζήτημα, εξετάζονται συγκεκριμένα στοιχεία:
αν υπήρχε πράγματι λόγος επέμβασης, αν τηρήθηκαν τα ιατρικά πρωτόκολλα, αν η γυναίκα ενημερώθηκε επαρκώς και αν η απόφαση καταγράφηκε και αιτιολογήθηκε.
Η απουσία τεκμηρίωσης ή η επίκληση γενικών, αόριστων λόγων μπορεί να οδηγήσει στη διαπίστωση ότι η πράξη δεν ήταν αναγκαία. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τίθεται θέμα πλημμελούς άσκησης ιατρικών καθηκόντων.
Σωματική βλάβη: γιατί η καισαρική δεν είναι «ουδέτερη πράξη»
Η καισαρική τομή είναι χειρουργική επέμβαση. Συνεπάγεται τομή, αναισθησία, μετεγχειρητικό πόνο, μεγαλύτερο χρόνο αποκατάστασης και πιθανούς μελλοντικούς κινδύνους σε επόμενες κυήσεις.
Αν μια τέτοια επέμβαση έγινε χωρίς πραγματική αναγκαιότητα, τότε η βλάβη στο σώμα της γυναίκας δεν μπορεί να θεωρηθεί αποδεκτή ιατρική συνέπεια. Νομικά, μπορεί να εξεταστεί ως σωματική βλάβη, εφόσον δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις που θα την καθιστούσαν αναγκαία.
Τι μπορεί να ερευνήσει μια γυναίκα εκ των υστέρων
Πολλές γυναίκες αρχίζουν να σκέφτονται τι συνέβη μόνο αφού περάσει ο τοκετός και η ένταση της στιγμής. Η έρευνα δεν είναι πράξη σύγκρουσης. Είναι πράξη κατανόησης.
Η εξέταση του ιατρικού φακέλου, των καταγραφών του τοκετού και των αιτιολογήσεων που δόθηκαν είναι το πρώτο βήμα. Σημασία έχει να διαπιστωθεί αν η απόφαση στηρίχθηκε σε πραγματικά δεδομένα ή αν ελήφθη χωρίς επαρκή βάση.
Γιατί το ερώτημα δεν είναι «γιατί δεν γέννησες φυσιολογικά»
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν μια γυναίκα γέννησε με καισαρική. Είναι αν είχε λόγο να μην έχει άλλη επιλογή. Η καισαρική δεν είναι αποτυχία, αλλά ούτε και διαδικασία που πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αυτονόητη.
Η ενημέρωση γύρω από αυτά τα ζητήματα δεν στοχεύει στη δημιουργία ενοχών ή αντιπαραθέσεων. Στοχεύει στο να γνωρίζει κάθε γυναίκα τα δικαιώματά της και τα όρια της ιατρικής παρέμβασης.
Η συζήτηση για την καισαρική χωρίς λόγο δεν είναι επίθεση στην ιατρική. Είναι υπενθύμιση ότι η ιατρική πράξη οφείλει να είναι αναγκαία, τεκμηριωμένη και συναινετική. Και όταν αυτό δεν συμβαίνει, η διερεύνηση είναι θεμιτή.
ΣΗΜΕΊΩΣΗ: Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική ή ιατρική συμβουλή. Κάθε υπόθεση εξετάζεται ξεχωριστά με βάση τα πραγματικά της δεδομένα.
ΠΗΓΕΣ
- European Convention on Human Rights (ECHR) – official text (PDF)
- European Court of Human Rights – HUDOC database (case-law search)
- WHO – Compendium on respectful maternal and newborn care (publication)
- Αστικός Κώδικας (άρθρα 57 και 932 – προστασία προσωπικότητας, σωματική βλάβη και ηθική βλάβη)
- Ποινικός Κώδικας (άρθρο 308 – σωματική βλάβη)
- Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας (Ν. 3418/2005 – ενημερωμένη συναίνεση και αυτονομία ασθενούς)
- Νομολογία ελληνικών δικαστηρίων για ιατρικές πράξεις χωρίς επαρκή ενημέρωση ή συναίνεση
Όχι. Για να τεθεί ζήτημα ιατρικού λάθους εξετάζεται αν υπήρχε πραγματική ιατρική ένδειξη, αν τηρήθηκαν τα πρωτόκολλα και αν η γυναίκα ενημερώθηκε επαρκώς πριν συναινέσει.
Η έλλειψη ουσιαστικής ενημέρωσης μπορεί να είναι καθοριστική. Η συναίνεση πρέπει να είναι ελεύθερη και ενημερωμένη, όχι τυπική ή εκ των υστέρων.
Ιατρικά είναι χειρουργική επέμβαση. Νομικά, μπορεί να εξεταστεί ως σωματική βλάβη μόνο αν αποδειχθεί ότι δεν ήταν αναγκαία και δεν υπήρχε έγκυρη συναίνεση.
Ναι. Η γυναίκα έχει δικαίωμα πρόσβασης στον ιατρικό της φάκελο και στα έγγραφα του τοκετού.
Όταν υπάρχουν ασάφειες, αντιφάσεις ή έλλειψη τεκμηρίωσης για την απόφαση της καισαρικής, ειδικά αν προέκυψαν επιπλοκές ή μόνιμες συνέπειες.
Διαβάστε επίσης
Μαιευτική ασφάλεια: τι δείχνει η εθνική έρευνα στο Ηνωμένο Βασίλειο
Εν Συντομία Στο Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε εξέλιξη εθνική διερεύνηση των μαιευτικών/νεογνολογικών υπηρεσιών με σκοπό να χαρτογραφήσει συστημικά κενά και να προτείνει ενιαίες...
Περισσότερα
Ένοχος κρίθηκε ο γυναικολόγος που κατά τη διάρκεια γέννας συνέθλιψε
Με φυλάκιση 20 μηνών και τριετή αναστολή καταδικάστηκε Φυλάκιση 20 μηνών και τριετή αναστολή έλαβε από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης ο μαιευτήρας –...
ΠερισσότεραΠιστεύετε ότι έχετε υποστεί ιατρικό λάθος εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας προσώπο;
Μη διστάσετε να ζητήσετε τη συμβουλή μας για οποιαδήποτε απορία σας.
Συμπληρώστε τα στοιχεία σας για να επικοινωνήσουμε μαζί σας