Όταν μια ιατρική πράξη δεν εξελιχθεί όπως θα έπρεπε, οι συνέπειες δεν είναι μόνο σωματικές. Μπορεί να είναι ψυχικές, υπαρξιακές, οικογενειακές. Στην ελληνική έννομη τάξη, ο νόμος αναγνωρίζει ότι ο ανθρώπινος πόνος δεν είναι ενιαίος και τον προσεγγίζει με διαφορετικούς νομικούς όρους, ανάλογα με το ποιος υπέστη τη βλάβη και υπό ποιες συνθήκες.
Στις υποθέσεις ιατρικής αμέλειας, δύο έννοιες εμφανίζονται συχνά και συχνά συγχέονται: η ηθική βλάβη και η ψυχική οδύνη. Παρότι και οι δύο προβλέπονται στο ίδιο άρθρο του Αστικού Κώδικα, δεν ταυτίζονται ούτε εφαρμόζονται στις ίδιες περιπτώσεις.
Ηθική βλάβη: για τον παθόντα ασθενή
Η ηθική βλάβη αφορά τον ίδιο τον παθόντα ασθενή. Εξετάζεται όταν ο ασθενής επιβιώνει αλλά έχει υποστεί σωματική βλάβη, μόνιμες επιπλοκές, απώλεια λειτουργικότητας ή σοβαρή ψυχική ταλαιπωρία λόγω παράνομης και υπαίτιας ιατρικής πράξης ή παράλειψης.
Η ψυχική ταλαιπωρία του ασθενούς —φόβος, αγωνία, απώλεια ποιότητας ζωής— δεν μένει εκτός νομικής προστασίας. Εντάσσεται στην έννοια της ηθικής βλάβης και συνεκτιμάται από το δικαστήριο κατά τον καθορισμό της χρηματικής ικανοποίησης.
Δεν απαιτείται θάνατος για να θεμελιωθεί αξίωση. Απαιτείται, όμως, να αποδειχθεί ότι υπήρξε ιατρική αμέλεια και ότι αυτή προκάλεσε πραγματική βλάβη στην προσωπικότητα και τη ζωή του ασθενούς.
Ψυχική οδύνη: όταν επέρχεται θάνατος
Η ψυχική οδύνη, με τη στενή νομική έννοια, αφορά τους οικείους του θανόντος και συνδέεται με την απώλεια προσώπου λόγω αδικοπραξίας. Στις υποθέσεις ιατρικής αμέλειας, εξετάζεται όταν ο θάνατος του ασθενούς αποδίδεται αιτιωδώς σε πλημμελή ιατρική φροντίδα.
Η αξίωση αυτή δεν ανήκει στον ασθενή, αλλά σε πρόσωπα που είχαν στενό δεσμό ζωής μαζί του, όπως σύζυγος, τέκνα ή γονείς. Το δικαστήριο εξετάζει τόσο τη συγγενική σχέση όσο και τη πραγματική ένταση του δεσμού.
Η ψυχική οδύνη δεν αφορά απλώς τη θλίψη του πένθους. Αφορά τη σοβαρή ψυχική δοκιμασία που προκλήθηκε από μια παράνομη πράξη ή παράλειψη που οδήγησε στην απώλεια.
Χρειάζεται πάντα ιατρική αμέλεια για να υπάρξει αποζημίωση;
Όχι κάθε δυσμενής έκβαση οδηγεί σε αποζημίωση. Για να θεμελιωθεί είτε ηθική βλάβη είτε ψυχική οδύνη, πρέπει να αποδειχθούν τρία βασικά στοιχεία: παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, ζημία και αιτιώδης σύνδεσμος.
Η ύπαρξη επιπλοκών ή ακόμη και ο θάνατος δεν αρκούν από μόνα τους. Η διερεύνηση εστιάζει στο αν τηρήθηκαν οι κανόνες της ιατρικής επιστήμης και της επιμέλειας που απαιτείται σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση.
Πώς καθορίζεται το ποσό της χρηματικής ικανοποίησης
Δεν υπάρχει μαθηματικός τύπος. Τα δικαστήρια κρίνουν κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα της αμέλειας, την ένταση της βλάβης, τις συνθήκες της υπόθεσης και τις προσωπικές και οικογενειακές συνέπειες.
Η χρηματική ικανοποίηση δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα. Έχει χαρακτήρα αναγνώρισης της βλάβης που υπέστη η προσωπικότητα του ασθενούς ή των οικείων του.
Γιατί η σωστή νομική διάκριση έχει σημασία
Η σύγχυση μεταξύ ηθικής βλάβης και ψυχικής οδύνης οδηγεί συχνά σε λανθασμένες προσδοκίες. Η σωστή κατανόηση των εννοιών βοηθά ώστε η διερεύνηση να ξεκινήσει με ρεαλισμό και όχι με αυταπάτες.
Η ενημέρωση δεν μειώνει τον πόνο. Προστατεύει, όμως, από λάθος βήματα.
ΣΗΜΕΊΩΣΗ: Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Κάθε υπόθεση ιατρικής αμέλειας εξετάζεται ξεχωριστά, βάσει των πραγματικών περιστατικών και του ισχύοντος νομικού πλαισίου. Για εξατομικευμένη αξιολόγηση, απαιτείται ειδική νομική διερεύνηση.
ΠΗΓΕΣ
- Αστικός Κώδικας, άρθρο 914 – Αδικοπραξία
- Αστικός Κώδικας, άρθρο 932 – Χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης και ψυχικής οδύνης
- Νομολογία ελληνικών πολιτικών και διοικητικών δικαστηρίων για ιατρική αμέλεια
- Νομολογία για διάκριση ηθικής βλάβης και ψυχικής οδύνης σε υποθέσεις θανάτου
Όχι. Ο ασθενής μπορεί να αξιώσει χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ακόμη και αν επιβιώσει. Ο θάνατος αφορά ειδικά την ψυχική οδύνη των οικείων.
Συνεκτιμάται στο πλαίσιο της ηθικής βλάβης και επηρεάζει το ύψος της αποζημίωσης.
Όχι. Πρέπει να αποδειχθεί νομικά ιατρική αμέλεια και αιτιώδης σύνδεσμος.
Διαβάστε επίσης
Ρετατρουτίδη (retatrutide) και “πεπτίδια” εκτός ιατρικού πλαισίου ;
Η ρετατρουτίδη (retatrutide) είναι μια ουσία που μελετάται σε κλινικές δοκιμές για την παχυσαρκία. Στα δημοσιευμένα δεδομένα της μελέτης φάσης 2 έχουν αναφερθεί...
Περισσότερα
Μετά τη νάρκωση υπήρξε σοβαρή βλάβη: βήματα διερεύνησης και τεκμηρίωση
Πριν από όλα: ασφάλεια και ιατρική φροντίδα Αν μετά τη νάρκωση εμφανιστούν έντονα ή ανησυχητικά συμπτώματα (π.χ. δυσκολία στην αναπνοή, επίμονος πόνος στο...
ΠερισσότεραΠιστεύετε ότι έχετε υποστεί ιατρικό λάθος εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας προσώπο;
Μη διστάσετε να ζητήσετε τη συμβουλή μας για οποιαδήποτε απορία σας.
Συμπληρώστε τα στοιχεία σας για να επικοινωνήσουμε μαζί σας