Εν Συντομία
«Ιατρικό gaslighting» λέμε τη στιγμή που ένας ασθενής νιώθει ότι τα συμπτώματά του υποτιμώνται ή απορρίπτονται — συχνά με εύκολες εξηγήσεις τύπου «είναι άγχος», «υπερβάλλεις», «είναι η ηλικία/το βάρος». Η έρευνα δείχνει ότι τέτοιες εμπειρίες μπορούν να συνδέονται με ψυχολογική επιβάρυνση, απώλεια εμπιστοσύνης και, σε κάποιες περιπτώσεις, με την αίσθηση ότι υπήρξε καθυστέρηση ή “χαμένη” διάγνωση.
«Ιατρικό gaslighting»: υπάρχει όρος στα ελληνικά;
Στα ελληνικά δεν έχει καθιερωθεί μία “καθαρή” μετάφραση. Η πιο συνηθισμένη χρήση είναι: «ιατρικό gaslighting».
Το σημαντικό δεν είναι η λέξη· είναι η εμπειρία πίσω από τη λέξη: η αίσθηση ότι ο άλλος ακυρώνει αυτό που νιώθεις, πριν καν προλάβει να το διερευνήσει. Στην ελληνική ιατρική βιβλιογραφία υπάρχει μάλιστα ανασκόπηση που χρησιμοποιεί ρητά τον όρο «ιατρικό “gaslighting”» και τον συνδέει με πιθανούς κινδύνους για την ασφάλεια των ασθενών.
Τι είναι (και τι ΔΕΝ είναι) το ιατρικό gaslighting
Σε μια ποιοτική μελέτη στο BMC Medical Ethics, ο όρος περιγράφεται ως φαινόμενο όπου επαγγελματίες υγείας απορρίπτουν ή ελαχιστοποιούν συμπτώματα, και οι συμμετέχοντες το συνέδεσαν με δύο βασικές εμπειρίες:
(α) υποτίμηση πόνου/συμπτωμάτων και (β) την αίσθηση καθυστέρησης ή “χαμένης” διάγνωσης.
Ταυτόχρονα, εδώ χρειάζεται ισορροπία:
Δεν είναι gaslighting κάθε φορά που ο γιατρός διαφωνεί ή δεν έχει άμεση απάντηση. Υπάρχει και η αβεβαιότητα στην ιατρική. Αυτό που ξεχωρίζει το “gaslighting” στη συνείδηση του ασθενή είναι συνήθως ο τρόπος: όταν η ανησυχία σου κλείνει με μια πρόχειρη ετικέτα, χωρίς να νιώσεις ότι έγινε ουσιαστική ακρόαση/εξέταση/εξήγηση.
Πώς μοιάζει στην πραγματική ζωή
Συνήθως δεν έρχεται σαν κραυγαλέος καβγάς. Έρχεται σαν μικρές στιγμές που σε κάνουν να πεις “μήπως εγώ τρελαίνομαι;”.
- Σου διακόπτουν συνεχώς και δεν ολοκληρώνεις ποτέ τι ακριβώς νιώθεις.
- Σου λένε ότι “είναι στο κεφάλι σου” πριν εξετάσουν τι συμβαίνει.
- Τα συμπτώματα αποδίδονται αυτόματα σε άγχος/στρες/ηλικία/βάρος, χωρίς να σου εξηγηθεί τι αποκλείστηκε και γιατί.
Και το πιο ύπουλο: φεύγεις από το ραντεβού όχι μόνο χωρίς λύση, αλλά και με ενοχή που “ενόχλησες”.
Γιατί έχει σημασία; (όχι η λέξη, η συνέπεια)
Η ίδια η έρευνα δεν λέει “όλοι οι γιατροί κάνουν gaslighting”. Λέει κάτι πιο χρήσιμο: ότι η εμπειρία της ακύρωσης μπορεί να αφήσει αποτύπωμα.
Η μελέτη στο BMC Medical Ethics μιλά για ψυχολογική δυσφορία, μειωμένη εμπιστοσύνη στο σύστημα και πιθανή καθυστέρηση διάγνωσης/θεραπείας, όπως την αντιλήφθηκαν οι συμμετέχοντες.
Η ανασκόπηση στα Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής αναφέρει επίσης πιθανές επιπτώσεις όπως καθυστερημένη/ελλιπής διάγνωση και καθυστερημένη θεραπεία, συνδέοντας το θέμα με την ασφάλεια ασθενών.
Και σε πιο “ψυχολογική” ανάγνωση, άρθρο στο Current Psychology το προσεγγίζει ως μηχανισμό που μπορεί να συμβάλλει σε “ιατρικό τραύμα”, ακριβώς επειδή χτυπά την αξιοπρέπεια και την αίσθηση ότι έχεις δικαίωμα να σε πιστεύουν όταν πονάς.
«Μήπως το φαντάζομαι;» Η ερώτηση-κλειδί που πρέπει να αντιστραφεί
Το πιο σκληρό κομμάτι του ιατρικού gaslighting είναι ότι ο ασθενής αρχίζει να αμφιβάλλει για το πιο βασικό: την εμπειρία του στο σώμα του.
Εδώ δεν χρειάζεται να “βάλεις ταμπέλα” σε κανέναν. Χρειάζεται κάτι πολύ πιο πρακτικό και ήρεμο: να μπορείς να πεις τι συνέβη με καθαρή σειρά, χωρίς να χαθείς στο θυμό ή στην ντροπή.
Κι αυτό είναι το σημείο που συνήθως αλλάζει όλη η ιστορία: όχι το αν θα πεις τη λέξη “gaslighting”, αλλά το αν το περιστατικό μπορεί να αποτυπωθεί με τρόπο που να αξιολογηθεί σοβαρά.
Ίσως το πιο δύσκολο με το ιατρικό gaslighting δεν είναι καν η στιγμή που ακούς μια φράση που σε ακυρώνει. Είναι το μετά: όταν αρχίζεις να αμφιβάλλεις για το σώμα σου, να αναβάλεις να ξαναζητήσεις βοήθεια ή να σκέφτεσαι ότι «θα γίνω βάρος».
Αν κρατήσεις κάτι από αυτό το άρθρο, κράτησε αυτό: η επίμονη ενόχληση, ο πόνος ή το σύμπτωμα που “δεν σου κολλάει” δεν χρειάζεται να το κουβαλάς μόνος/η σου. Η σωστή φροντίδα ξεκινά από μια εμπειρία που γίνεται σεβαστή — και από μια διερεύνηση που δεν κλείνει με μια εύκολη ταμπέλα.
Αν θέλεις να μας περιγράψεις συνοπτικά τι συνέβη, μπορείς να συμπληρώσεις τη φόρμα επικοινωνίας. Θα το δούμε με ψυχραιμία και θα σε βοηθήσουμε να οργανώσεις καθαρά την εικόνα του περιστατικού.
Σημείωση:
Το παρόν άρθρο είναι ενημερωτικού χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική ή νομική συμβουλή. Κάθε περίπτωση χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση με βάση τα πραγματικά δεδομένα και την τεκμηρίωση.
ΠΗΓΕΣ
- BMC Medical Ethics: Medical gaslighting as a threat to beneficence and patient autonomy: a qualitative study (Published 22 Nov 2025; version of record 14 Jan 2026).
- Current Psychology (Springer, open access): Medical gaslighting as a mechanism for medical trauma: case studies and analysis (Published 19 Nov 2024).
- Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής: «Φωτίζοντας το ιατρικό “gaslighting” και την επίπτωσή του στην ασφάλεια των ασθενών» (Αρχ Ελλ Ιατρ 42(5), 2025).
- Η Καθημερινή (Harvard Health Publishing): «Πώς να αντιμετωπίσετε το ιατρικό gaslighting» (12/04/2024).
- Πρώτο Θέμα: «“Είναι στο κεφάλι σου…” – Όταν ο γιατρός αμφισβητεί τα συμπτώματα του ασθενούς» (23/05/2025).
Διαβάστε επίσης
Διαγνωστική οδύσσεια: όταν ψάχνεις χρόνια μια απάντηση
Εν Συντομία «Διαγνωστική οδύσσεια» είναι η μακρά και εξαντλητική διαδρομή μέχρι να δοθεί τελικά μια διάγνωση — ειδικά όταν τα συμπτώματα είναι ασαφή,...
Περισσότερα
Νοσοκομεία στα όρια: Ο χειμώνας πιέζει το ΕΣΥ
Η φετινή χειμερινή περίοδος φέρνει για ακόμη μία φορά τα δημόσια νοσοκομεία σε κατάσταση αυξημένης πίεσης. Οι εποχικές ιώσεις, οι αναπνευστικές λοιμώξεις και...
ΠερισσότεραΠιστεύετε ότι έχετε υποστεί ιατρικό λάθος εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας προσώπο;
Μη διστάσετε να ζητήσετε τη συμβουλή μας για οποιαδήποτε απορία σας.
Συμπληρώστε τα στοιχεία σας για να επικοινωνήσουμε μαζί σας