Διακομιδή είναι η μεταφορά ενός ασθενή για να συνεχίσει τη φροντίδα του σε καταλληλότερο σημείο: από το σπίτι ή τον δρόμο στο νοσοκομείο, από Κέντρο Υγείας σε νοσοκομείο, ή από νοσοκομείο σε άλλο νοσοκομείο (όταν χρειάζεται ειδικότητα, εξέταση ή υποστήριξη που δεν υπάρχει εκεί). Στα επείγοντα, ο βασικός μηχανισμός στην Ελλάδα είναι το ΕΚΑΒ (166/112), που αξιολογεί και οργανώνει τις μεταφορές με βάση τη σοβαρότητα.
Η διαδικασία, με απλά λόγια, είναι: γίνεται εκτίμηση της κατάστασης (με βάση όσα περιγράφετε και/ή από επαγγελματία υγείας), το περιστατικό χαρακτηρίζεται ως επείγον ή μη επείγον, και μετά επιλέγεται το κατάλληλο μέσο μεταφοράς. Αυτό εξηγεί και κάτι που συχνά παρεξηγείται: δεν έχουν όλες οι διακομιδές την ίδια προτεραιότητα, άρα ούτε τους ίδιους χρόνους.
Οι χρόνοι εξαρτώνται κυρίως από το πόσο επείγει, από το πόσα άλλα επείγοντα «τρέχουν» την ίδια στιγμή και από τη διαθεσιμότητα/απόσταση. Σε επίσημη διευκρίνιση για περιστατικό διακομιδής, περιγράφεται ότι αφού έγινε εκτίμηση, το περιστατικό χαρακτηρίστηκε μη επείγον και υπήρξε ενημέρωση για εύλογη καθυστέρηση — δηλαδή λειτουργεί πρακτικά ένα σύστημα προτεραιοποίησης.
Στο θέμα «δημόσιο ή ιδιωτικό ασθενοφόρο», ο κανόνας είναι ότι όταν υπάρχει επείγον ή πιθανότητα επιδείνωσης στη διαδρομή, η ασφαλής επιλογή είναι να κινηθείτε μέσω ΕΚΑΒ. Τα ιδιωτικά ασθενοφόρα χρησιμοποιούνται συχνότερα σε προγραμματισμένες/μη επείγουσες μεταφορές. Το “πάμε με δικό μας μέσο” μπορεί να συμβεί στην πράξη όταν υπάρχει αναμονή, αλλά δεν είναι κατάλληλο για κάθε περίπτωση, ειδικά αν τα συμπτώματα είναι σοβαρά ή εξελίσσονται.
Τι μπορεί να πάει στραβά; Συνήθως μιλάμε για καθυστέρηση (ιδίως σε μη επείγοντα), για λάθος εκτίμηση όταν τα συμπτώματα περιγράφονται ελλιπώς ή αλλάζουν γρήγορα, ή για μεταφορά χωρίς το κατάλληλο επίπεδο υποστήριξης. Αν κάτι δεν πάει καλά, βοηθά να έχετε άμεσα μια καθαρή καταγραφή (ώρες, τι ειπώθηκε, τι συνέβη) και να ζητήσετε επίσημη ενημέρωση/διερεύνηση από τον εμπλεκόμενο φορέα ή τη δομή που παρέλαβε τον ασθενή. Και το πρακτικότερο: αν ο ασθενής χειροτερεύει όσο περιμένετε, ενημερώνετε ξανά, γιατί αυτό μπορεί να αλλάξει τον χαρακτηρισμό και την προτεραιότητα.