Βλαστοκύτταρα, αναγεννητική ιατρική, εξωσώματα, αντιγήρανση. Όροι που ακούγονται όλο και συχνότερα σε θεραπείες που υπόσχονται από αναζωογόνηση μέχρι αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων. Το κρίσιμο ερώτημα όμως για τον ασθενή είναι απλό: η θεραπεία που του προτείνεται είναι πράγματι εγκεκριμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη;
Την ανάγκη μεγαλύτερης προσοχής επισημαίνει η Ελληνική Εταιρεία Γονιδιακής Θεραπείας και Αναγεννητικής Ιατρικής (ΕΕΓΘΑΙ), η οποία προειδοποιεί για εφαρμογές που παρουσιάζονται ως «αναγεννητικές» ή βασίζονται σε βλαστικά κύτταρα χωρίς να διαθέτουν απαραίτητα την απαιτούμενη επιστημονική τεκμηρίωση και αδειοδότηση.
Η πρόεδρος της ΕΕΓΘΑΙ, καθηγήτρια, μιλώντας στην ΕΡΤ, έκανε μάλιστα μία πολύ συγκεκριμένη σύσταση προς τους ασθενείς:
Να ζητούν από τον γιατρό τον αριθμό έγκρισης της θεραπείας στην οποία πρόκειται να υποβληθούν.
Όπως εξήγησε, η χρήση όρων όπως «βλαστοκύτταρα», «αναγεννητική ιατρική» ή «αντιγηραντική θεραπεία» δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι μια παρέμβαση είναι εγκεκριμένη ή ότι έχει αποδειχθεί πως είναι αποτελεσματική.
«Υπάρχουν πάρα πολλά κέντρα μη αδειοδοτημένα»
Η ΕΕΓΘΑΙ υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο.
Η ίδια έκανε λόγο για μεγάλο αριθμό μη αδειοδοτημένων κέντρων και για θεραπείες που διαφημίζονται σε ασθενείς χωρίς να έχουν αποδειχθεί επιστημονικά.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν δεν αφορά μια απλή αισθητική παρέμβαση, αλλά ανθρώπους με σοβαρές ασθένειες, οι οποίοι μπορεί να αναζητούν μια επιπλέον θεραπευτική επιλογή.
Η ΕΕΓΘΑΙ είχε ήδη διοργανώσει τον Απρίλιο του 2026 ειδική ημερίδα με τίτλο «Αλήθειες και Μύθοι για τις Κυτταρικές Θεραπείες», με στόχο ακριβώς να ενημερώσει τους ασθενείς και τις οικογένειές τους για το τι είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο και τι παραμένει πειραματικό.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αναγεννητικές θεραπείες είναι «ψεύτικες»
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διάκριση.
Η αναγεννητική ιατρική, οι κυτταρικές και οι γονιδιακές θεραπείες αποτελούν πραγματικό και ταχύτατα εξελισσόμενο πεδίο της σύγχρονης Ιατρικής. Υπάρχουν θεραπείες που έχουν περάσει από κλινικές δοκιμές, έχουν αξιολογηθεί από τις αρμόδιες αρχές και έχουν εγκριθεί για συγκεκριμένες παθήσεις και συγκεκριμένους ασθενείς.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν μια εγκεκριμένη θεραπεία συγχέεται με μια πειραματική εφαρμογή ή όταν μια παρέμβαση προωθείται εμπορικά με επιστημονικούς όρους χωρίς να διαθέτει αντίστοιχη τεκμηρίωση.
Η ίδια η ΕΕΓΘΑΙ επισημαίνει ότι τα βλαστικά κύτταρα δεν αποτελούν «πανάκεια» και ότι μεγάλο μέρος της έρευνας εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ανάλογες προειδοποιήσεις έχουν εκδώσει και διεθνείς ρυθμιστικές αρχές. Ο αμερικανικός FDA, για παράδειγμα, προειδοποιεί ότι στο διαδίκτυο κυκλοφορεί παραπλανητική πληροφόρηση για προϊόντα αναγεννητικής ιατρικής και ότι ορισμένες μη εγκεκριμένες εφαρμογές δεν έχουν αποδειχθεί ασφαλείς ή αποτελεσματικές.
Το «πειραματικό» δεν σημαίνει ότι μπορεί απλώς να πω «ναι»
Μια θεραπεία μπορεί πράγματι να βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο. Αυτό όμως είναι διαφορετικό από το να προσφέρεται μια μη αποδεδειγμένη παρέμβαση σαν να αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία.
Στην κλινική έρευνα υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες, πρωτόκολλα, κριτήρια συμμετοχής, διαδικασίες ενημερωμένης συγκατάθεσης και παρακολούθησης των ασθενών.
Αντίθετα, όταν μια θεραπεία προσφέρεται χωρίς επαρκή έγκριση και τεκμηρίωση, μπορεί να μην είναι γνωστό με την ίδια βεβαιότητα ούτε πόσο αποτελεσματική είναι ούτε ποιοι είναι όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι.
Τι πρέπει να ρωτήσει ο ασθενής πριν προχωρήσει
Μια εντυπωσιακή ονομασία ή η υπόσχεση μιας «νέας τεχνολογίας» δεν αρκεί.
- Πριν από μια τέτοια θεραπεία, ο ασθενής μπορεί να ζητήσει σαφείς απαντήσεις σε μερικά βασικά ερωτήματα:
- Ποια ακριβώς θεραπεία πρόκειται να κάνω;
- Είναι εγκεκριμένη και ποιος είναι ο αριθμός έγκρισής της;
- Είναι εγκεκριμένη ειδικά για τη δική μου πάθηση ή για διαφορετική χρήση;
- Ποια επιστημονικά δεδομένα αποδεικνύουν το όφελός της;
- Ποιες είναι οι γνωστές παρενέργειες και οι πιθανές επιπλοκές;
- Ποιος γιατρός θα την πραγματοποιήσει και σε τι είδους αδειοδοτημένη δομή;
- Τι δυνατότητα υπάρχει για άμεση αντιμετώπιση μιας σοβαρής επιπλοκής;
- Αν πρόκειται για πειραματική θεραπεία, σε ποια εγκεκριμένη κλινική μελέτη εντάσσεται;
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης όταν μία θεραπεία παρουσιάζεται ότι μπορεί να αντιμετωπίσει πολλές, εντελώς διαφορετικές παθήσεις, όταν υπόσχεται εντυπωσιακά αποτελέσματα χωρίς σαφή επιστημονικά δεδομένα ή όταν ο ασθενής δυσκολεύεται να πάρει συγκεκριμένη απάντηση για την έγκρισή της.
Η ελπίδα δεν μπορεί να αντικαθιστά την ενημέρωση
Οι νέες θεραπείες αποτελούν ένα από τα πιο ελπιδοφόρα πεδία της σύγχρονης Ιατρικής. Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, η επιστημονική καινοτομία πρέπει να διαχωρίζεται από την εμπορική υπόσχεση.
Για έναν ασθενή —και ακόμη περισσότερο για έναν άνθρωπο που αντιμετωπίζει μια σοβαρή νόσο— μια θεραπεία που παρουσιάζεται ως «πρωτοποριακή» μπορεί εύκολα να δημιουργήσει μεγάλες προσδοκίες.
Το κρίσιμο δεν είναι αν η θεραπεία χαρακτηρίζεται «αναγεννητική», «κυτταρική», «αντιγηραντική» ή «πρωτοποριακή».
Το κρίσιμο είναι τι ακριβώς περιλαμβάνει, αν έχει εγκριθεί, για ποια πάθηση έχει εγκριθεί και ποια επιστημονικά στοιχεία υπάρχουν για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά της.
Και αυτή είναι μια πληροφορία που κάθε ασθενής δικαιούται να γνωρίζει πριν αποφασίσει.
Το περιεχόμενο δεν αποτελεί νομική ή ιατρική συμβουλή.
Πηγές:
Ελληνική Εταιρεία Γονιδιακής Θεραπείας και Αναγεννητικής Ιατρικής — «Οι κυτταρικές θεραπείες και τα φαρμακευτικά προϊόντα προηγμένων θεραπειών (ATMPs): Οι Θέσεις της ΕΕΓΘΑΙ»
European Medicines Agency — Advanced Therapy Medicinal Products
U.S. Food and Drug Administration — «Consumer Alert on Regenerative Medicine Products Including Stem Cells and Exosomes»
International Society for Stem Cell Research — Guidelines for Stem Cell Research and Clinical Translation
Επικοινωνήστε με την εξειδικευμένη μας ομάδα εδώ:
Διαβάστε επίσης
Μαζωνάκης και πλασμαφαίρεση: Πότε ευθύνεται η κλινική;
Η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη έφερε στο προσκήνιο μια θεραπεία που πολλοί γνώριζαν κυρίως από τα πειράματα «αντιγήρανσης» του Bryan Johnson. Σύμφωνα με...
Περισσότερα
Δικαίωμα στη Λήθη: Τι αλλάζει για όσους έχουν ξεπεράσει τον
Για πολλούς ανθρώπους, η ολοκλήρωση της θεραπείας για καρκίνο δεν σημαίνει πάντα ότι τελειώνουν και οι συνέπειες της διάγνωσης.Ακόμη και χρόνια αργότερα, ένα...
ΠερισσότεραΠιστεύετε ότι έχετε υποστεί ιατρικό λάθος εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας προσώπο;
Μη διστάσετε να ζητήσετε τη συμβουλή μας για οποιαδήποτε απορία σας.
Συμπληρώστε τα στοιχεία σας για να επικοινωνήσουμε μαζί σας