Μια χημειοθεραπεία δεν είναι μια απλή ιατρική πράξη. Είναι θεραπεία υψηλής βαρύτητας, που απαιτεί κατάλληλο χώρο, εξειδικευμένο προσωπικό, αυστηρές διαδικασίες, σωστή προετοιμασία φαρμάκων και δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης επιπλοκών. Γι’ αυτό η υπόθεση ιδιωτικής κλινικής στη Θεσσαλονίκη, όπου σύμφωνα με τα ευρήματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας φέρεται να λειτουργούσε Ογκολογικό Τμήμα που δεν περιλαμβανόταν στην άδεια λειτουργίας της, δεν είναι απλώς μια διοικητική υπόθεση. Είναι θέμα ασφάλειας ασθενών.
Η υπόθεση ήρθε στο φως μετά από έλεγχο που έγινε κατόπιν καταγγελίας. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιευτεί, στην κλινική φέρεται να λειτουργούσε Ογκολογικό Τμήμα, παρότι η ισχύουσα άδεια λειτουργίας δεν το περιλάμβανε. Στον ίδιο χώρο φέρεται να υπήρχε εξοπλισμός σχετικός με τη διαχείριση κυτταροστατικών και χημειοθεραπευτικών φαρμάκων, ενώ δημοσιεύματα αναφέρουν ότι χορηγούνταν χημειοθεραπευτικά φάρμακα σε ασθενείς από το 2022.
Το ερώτημα που προκύπτει δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη κλινική. Αφορά κάθε ασθενή που μπαίνει σε έναν ιδιωτικό χώρο υγείας και εμπιστεύεται ότι όσα βλέπει, όσα του λένε και όσα πρόκειται να γίνουν στο σώμα του είναι νόμιμα, δηλωμένα και ελεγμένα.
Η άδεια δεν είναι τυπική λεπτομέρεια
Στον δημόσιο διάλογο, οι άδειες λειτουργίας συχνά ακούγονται σαν γραφειοκρατία. Στην υγεία, όμως, η άδεια ενός χώρου δεν είναι απλώς χαρτί στον τοίχο. Δείχνει τι επιτρέπεται να λειτουργεί εκεί, με ποιες προϋποθέσεις, με ποιο προσωπικό και για ποιες πράξεις.
Ένα Ογκολογικό Τμήμα δεν είναι μια απλή αίθουσα θεραπείας. Συνδέεται με ειδικές απαιτήσεις, επειδή οι χημειοθεραπείες περιλαμβάνουν φάρμακα υψηλής επικινδυνότητας, ανάγκη σωστής προετοιμασίας, έλεγχο δόσεων, προστασία του προσωπικού και του ασθενή, παρακολούθηση κατά τη χορήγηση και σαφές σχέδιο σε περίπτωση αντίδρασης ή επιπλοκής.
Αν ένας χώρος δεν περιλαμβάνεται στην άδεια λειτουργίας ως ογκολογικό τμήμα, ο ασθενής δεν μπορεί εύκολα να το γνωρίζει. Βλέπει μια κλινική, έναν γιατρό, έναν χώρο που μοιάζει οργανωμένος και μια θεραπεία που παρουσιάζεται ως αναγκαία. Δεν είναι δική του δουλειά να ελέγξει αν η άδεια καλύπτει την πράξη. Αυτή είναι δουλειά των αρμόδιων μηχανισμών.
Ακριβώς γι’ αυτό, όταν τέτοιες υποθέσεις αποκαλύπτονται, το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος παρέβη τον νόμο. Είναι αν ο ασθενής είχε ποτέ πραγματική δυνατότητα να καταλάβει ότι κάτι δεν ήταν όπως έπρεπε.
Τι φέρεται να συνέβαινε στην κλινική
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, ιδιώτης πνευμονολόγος με εξειδίκευση στην ογκολογία πνεύμονα φέρεται να συνταγογραφούσε από το 2022 χημειοθεραπευτικά φάρμακα για ασθενείς του και στη συνέχεια να αναλάμβανε τη χορήγησή τους στο «Ογκολογικό Τμήμα» της κλινικής. Η προετοιμασία των φαρμάκων φέρεται να γινόταν από προσωπικό της κλινικής.
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας αναφέρει επίσης ότι, σε δείγμα ασθενών, υπήρχαν εισαγωγές με διαγνώσεις που δεν αφορούσαν μορφή κακοήθειας, ενώ κατά τη διάρκεια της νοσηλείας χορηγήθηκαν χημειοθεραπευτικά φάρμακα.
Αυτό είναι ένα από τα πιο σοβαρά σημεία της υπόθεσης. Χρειάζεται όμως προσοχή: δεν μπορεί να μετατραπεί σε αυθαίρετο συμπέρασμα ότι «έγιναν χημειοθεραπείες σε ανθρώπους χωρίς καρκίνο», αν αυτό δεν έχει κριθεί οριστικά από τις αρμόδιες αρχές. Το ασφαλές και ακριβές είναι ότι η ΕΑΔ κατέγραψε, σε δείγμα ασθενών, απόκλιση ανάμεσα στις διαγνώσεις εισαγωγής και στη χορήγηση χημειοθεραπευτικών φαρμάκων.
Για τον ασθενή, πάντως, το ερώτημα παραμένει βαρύ: όταν του προτείνεται μια τόσο σοβαρή θεραπεία, πώς μπορεί να ξέρει ότι όλα γίνονται με τον σωστό τρόπο, στον σωστό χώρο και με τους σωστούς ελέγχους;
Όταν ο έλεγχος ξεκινά από καταγγελία
Η υπόθεση έχει ακόμη ένα κρίσιμο στοιχείο: ο έλεγχος φέρεται να ξεκίνησε κατόπιν καταγγελίας. Αυτό δείχνει ότι οι καταγγελίες στον χώρο της υγείας δεν είναι τυπική διαδικασία χωρίς αποτέλεσμα. Μπορούν να ενεργοποιήσουν πραγματικούς ελέγχους, να φέρουν στο φως πρακτικές που διαφορετικά θα έμεναν κρυφές και να προστατεύσουν και άλλους ασθενείς.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί πολίτες δεν ξέρουν πού να απευθυνθούν. Δεν γνωρίζουν αν πρέπει να μιλήσουν στον Ιατρικό Σύλλογο, στην Περιφέρεια, στο Υπουργείο Υγείας, στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, στον ΕΟΠΥΥ ή σε άλλη αρχή. Άλλο είναι μια καταγγελία για ιατρική συμπεριφορά. Άλλο είναι η άδεια λειτουργίας μιας κλινικής. Άλλο είναι η στελέχωση. Άλλο είναι η χρήση συγκεκριμένου εξοπλισμού. Άλλο είναι μια πιθανή ποινική διάσταση.
Όταν ο ασθενής στέλνει την καταγγελία του σε λάθος φορέα ή όταν η αναφορά μένει προφορική, μπορεί να χαθεί χρόνος. Για να ελεγχθεί κάτι ουσιαστικά, χρειάζεται γραπτή αναφορά, σαφής περιγραφή των γεγονότων, ημερομηνίες, ονόματα όπου είναι γνωστά, έγγραφα, αποδείξεις, ιατρικά σημειώματα ή οτιδήποτε μπορεί να βοηθήσει την αρμόδια αρχή να καταλάβει τι ακριβώς πρέπει να ελέγξει.
Η καταγγελία δεν είναι εκδίκηση. Είναι ένας τρόπος να ενεργοποιηθεί η εποπτεία εκεί όπου ο ασθενής δεν έχει τα μέσα να ελέγξει μόνος του.
Η σφράγιση δύο ιδιωτικών κλινικών
Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ανακοίνωσε ότι προχώρησε σε αποφάσεις οριστικής διακοπής λειτουργίας δύο ιδιωτικών κλινικών στη Θεσσαλονίκη, λόγω σοβαρών παραβάσεων του νομικού πλαισίου που, όπως αναφέρεται, έχουν αντίκτυπο στην ποιότητα των υπηρεσιών υγείας.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, στη μία περίπτωση επιδόθηκε απόφαση ανάκλησης άδειας λειτουργίας της κλινικής, ενώ αναφέρεται και σφράγιση δεύτερης κλινικής του ίδιου ιδιοκτήτη. Η διαδικασία αυτή δείχνει ότι όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί φτάνουν σε σοβαρά ευρήματα, η απάντηση δεν περιορίζεται απαραίτητα σε πρόστιμα ή συστάσεις. Μπορεί να φτάσει μέχρι τη διακοπή λειτουργίας.
Αυτό έχει σημασία και για τους ασθενείς που ήδη νοσηλεύονται. Η σφράγιση μιας κλινικής δεν είναι απλή υπόθεση. Χρειάζεται να διασφαλιστεί η συνέχεια της φροντίδας, η ασφαλής μεταφορά όσων νοσηλεύονται και η ενημέρωση των οικογενειών. Τα ρεπορτάζ αναφέρουν ανησυχία συγγενών για την τύχη των ανθρώπων που εξακολουθούσαν να βρίσκονται στην κλινική, κυρίως ηλικιωμένων και βαριά ασθενών.
Άρα το ζήτημα δεν τελειώνει με το «μπήκε λουκέτο». Το ερώτημα είναι και τι γίνεται την επόμενη μέρα με τους ασθενείς.
Τι πρέπει να μπορεί να ρωτήσει ο ασθενής
Ο ασθενής δεν μπορεί να ελέγξει μόνος του μια κλινική. Μπορεί όμως να ζητήσει βασικές πληροφορίες, ειδικά όταν πρόκειται για σοβαρή θεραπεία, επεμβατική πράξη ή χορήγηση φαρμάκων υψηλού κινδύνου.
Πρέπει να μπορεί να ρωτήσει ποιος γιατρός έχει την ευθύνη της θεραπείας, ποια είναι η ειδικότητά του, αν ο χώρος είναι αδειοδοτημένος για τη συγκεκριμένη πράξη, ποιο προσωπικό θα συμμετέχει, πώς προετοιμάζονται τα φάρμακα, ποια ενημέρωση δίνεται γραπτώς, τι κινδύνους έχει η θεραπεία, τι εναλλακτικές υπάρχουν και τι προβλέπεται αν υπάρξει επιπλοκή.
Σε μια χημειοθεραπεία, η ενημέρωση του ασθενή δεν μπορεί να είναι γενική ή πρόχειρη. Ο άνθρωπος που ξεκινά τέτοια θεραπεία πρέπει να γνωρίζει γιατί του προτείνεται, ποιο είναι το θεραπευτικό σχήμα, ποιος το παρακολουθεί, πού θα γίνει η χορήγηση και ποιος έχει την ευθύνη αν κάτι δεν πάει καλά.
Η συναίνεση του ασθενή έχει νόημα μόνο όταν προηγείται πραγματική ενημέρωση. Αν ο ασθενής δεν γνωρίζει σε τι χώρο βρίσκεται, ποιος κάνει τι και με ποια άδεια, τότε η εμπιστοσύνη του δεν στηρίζεται σε γνώση. Στηρίζεται στην εικόνα που του παρουσιάζεται.
Η ογκολογική θεραπεία απαιτεί αυξημένη εμπιστοσύνη
Οι ογκολογικοί ασθενείς βρίσκονται συχνά σε μια από τις πιο ευάλωτες περιόδους της ζωής τους. Αναζητούν άμεση θεραπεία, φοβούνται την καθυστέρηση, εμπιστεύονται γιατρούς, κλινικές και συστήματα που δεν μπορούν πάντα να ελέγξουν. Όταν τους προτείνεται χημειοθεραπεία, σπάνια έχουν τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν τη διαδικασία ή να ελέγξουν τις άδειες του χώρου.
Γι’ αυτό οι κανόνες πρέπει να λειτουργούν πριν χρειαστεί να επέμβει ο ασθενής. Οι άδειες, η στελέχωση, οι διαδικασίες και οι έλεγχοι δεν υπάρχουν για να προστατεύουν μόνο το κράτος ή τη διοίκηση. Υπάρχουν για να προστατεύουν τον άνθρωπο που κάθεται στην καρέκλα της θεραπείας και πιστεύει ότι βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
Η υπόθεση της Θεσσαλονίκης αναδεικνύει ακριβώς αυτό: στην υγεία, η νομιμότητα δεν είναι ξεχωριστή από την ασφάλεια. Είναι προϋπόθεσή της.
Το πραγματικό ερώτημα
Το ερώτημα δεν είναι μόνο πώς έφτασε μια κλινική να λειτουργεί, σύμφωνα με την ΕΑΔ, Ογκολογικό Τμήμα που δεν περιλαμβανόταν στην άδειά της. Το ερώτημα είναι πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι ο ασθενής δεν θα χρειάζεται να ανακαλύπτει εκ των υστέρων αν ο χώρος στον οποίο θεραπεύτηκε ήταν κατάλληλος.
Ο ασθενής δεν πρέπει να μαθαίνει μετά τη θεραπεία ότι υπήρχε ζήτημα άδειας. Δεν πρέπει να αναρωτιέται εκ των υστέρων αν η χορήγηση έγινε με σωστές διαδικασίες. Δεν πρέπει να μένει μόνος να ψάχνει ποιος είναι αρμόδιος, ποιος έλεγξε, ποιος γνώριζε και ποιος όφειλε να παρέμβει.
Όταν μιλάμε για χημειοθεραπείες, δεν μιλάμε για μια τυπική υπηρεσία. Μιλάμε για θεραπεία που αγγίζει τον πυρήνα της ζωής, της υγείας και της εμπιστοσύνης του ασθενή.
Και όταν αυτή η εμπιστοσύνη κλονίζεται, το ζήτημα δεν αφορά μόνο μία κλινική. Αφορά ολόκληρο το σύστημα ελέγχου.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικού χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική ή ιατρική συμβουλή. Κάθε υπόθεση πρέπει να αξιολογείται με βάση τα πραγματικά περιστατικά, τα διαθέσιμα έγγραφα και τις αρμοδιότητες των αντίστοιχων φορέων.
Πηγές:
Εθνική Αρχή Διαφάνειας – Έλεγχος σε ιδιωτική κλινική ως προς τη νομιμότητα λειτουργίας της
Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας – Αποφάσεις οριστικής διακοπής λειτουργίας δύο ιδιωτικών κλινικών στη Θεσσαλονίκη, από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας
ΕΡΤnews – Θεσσαλονίκη: Λουκέτο σε ιδιωτική κλινική που έκανε χημειοθεραπείες χωρίς άδεια
ΕΡΤnews – Θεσσαλονίκη: Στη σφράγιση δύο ιδιωτικών κλινικών προχώρησε η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας
ΕΡΤnews – Θεσσαλονίκη: Σοκάρουν οι καταγγελίες για την ιδιωτική κλινική – Έλεγχοι σε όλη τη χώρα
in.gr – Θεσσαλονίκη: Ανάκληση της άδειας της κλινικής που έκανε παράνομες χημειοθεραπείες – Επιδόθηκε η απόφαση
Πρώτο Θέμα – Θεσσαλονίκη: Σφραγίστηκε η ιδιωτική κλινική που έκανε παράνομες χημειοθεραπείες – Επιδόθηκε η απόφαση της Περιφέρειας
Επικοινωνήστε με την εξειδικευμένη μας ομάδα εδώ:
Διαβάστε επίσης
Μη αδειοδοτημένα ιατρεία: οι καταγγελίες ασθενών φέρνουν ελέγχους
Οι πρόσφατες καταγγελίες για ιδιωτικούς χώρους υγείας φέρνουν ξανά στο προσκήνιο ένα δύσκολο ερώτημα: πώς μπορεί ένας ασθενής να ξέρει αν ο χώρος...
Περισσότερα
«Αναγεννητικές» και «αντιγηραντικές» θεραπείες: Τι πρέπει να ελέγχει ο ασθενής
Βλαστοκύτταρα, αναγεννητική ιατρική, εξωσώματα, αντιγήρανση. Όροι που ακούγονται όλο και συχνότερα σε θεραπείες που υπόσχονται από αναζωογόνηση μέχρι αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων. Το κρίσιμο...
ΠερισσότεραΠιστεύετε ότι έχετε υποστεί ιατρικό λάθος εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας προσώπο;
Μη διστάσετε να ζητήσετε τη συμβουλή μας για οποιαδήποτε απορία σας.
Συμπληρώστε τα στοιχεία σας για να επικοινωνήσουμε μαζί σας