Το “οδοντιατρικό λάθος” είναι ένας όρος που ακούγεται συχνά όταν μια θεραπεία δεν πάει όπως αναμενόταν: πόνος που επιμένει, μια αποκατάσταση που χαλάει γρήγορα, ένα εμφύτευμα που αποτυγχάνει, μια απονεύρωση που δεν ανακουφίζει. Όμως δεν είναι κάθε δυσάρεστο αποτέλεσμα “λάθος”. Για να μιλήσουμε σοβαρά για οδοντιατρικό λάθος, χρειάζεται να δούμε αν υπήρξε απόκλιση από τους κανόνες της ορθής οδοντιατρικής πρακτικής και αν αυτή συνδέεται με τη βλάβη.
Αυτό το άρθρο είναι ενημερωτικό και έχει στόχο να σας βοηθήσει να καταλάβετε τι συνήθως εξετάζεται, ποια στοιχεία “μιλάνε” σε μια αξιολόγηση και γιατί η τεκμηρίωση είναι καθοριστική.
Τι θεωρείται “οδοντιατρικό λάθος”
Στην πράξη, οδοντιατρικό λάθος συζητάμε όταν υπάρχει πράξη ή παράλειψη που, με βάση τα δεδομένα του περιστατικού, δεν συμβαδίζει με την αναμενόμενη επιμέλεια και τα αποδεκτά πρότυπα της επιστήμης. Αυτό μπορεί να αφορά τη διάγνωση, τον σχεδιασμό της θεραπείας, την εκτέλεση, την αποστείρωση/ασφάλεια, την ενημέρωση του ασθενούς, αλλά και την παρακολούθηση μετά την πράξη.
Εξίσου σημαντικό είναι το ζήτημα της ενημέρωσης: σε πολλές περιπτώσεις το πρόβλημα δεν είναι μόνο “τι έγινε”, αλλά και “αν ο ασθενής ενημερώθηκε επαρκώς” για τους κινδύνους, τις εναλλακτικές και το ρεαλιστικό αποτέλεσμα, ώστε να συναινέσει με γνώση.
“Επιπλοκή” ή λάθος;
Ορισμένες επιπλοκές μπορούν να συμβούν ακόμη και όταν όλα γίνουν σωστά. Για παράδειγμα, μια φλεγμονώδης αντίδραση ή ένα μετεγχειρητικό σύμπτωμα μπορεί να ανήκει στο φάσμα του αναμενόμενου. Η διάκριση, συνήθως, δεν γίνεται με βάση το “αν πονάτε” (ο πόνος είναι υπαρκτός και σοβαρός), αλλά με βάση το αν ο οδοντίατρος ακολούθησε την ορθή διαδικασία για να μειώσει τον κίνδυνο και να αντιμετωπίσει εγκαίρως ό,τι προέκυψε.
Γι’ αυτό, όταν κάποιος λέει “έπαθα οδοντιατρικό λάθος”, το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί δεν είναι μόνο “τι αποτέλεσμα είχα”, αλλά “με ποια βήματα φτάσαμε εκεί και τι καταγράφεται”.
Γιατί ο φάκελος είναι το “κλειδί”
Σε τέτοιες υποθέσεις, ο πιο αξιόπιστος τρόπος να ξεκαθαρίσει η εικόνα είναι ο οδοντιατρικός φάκελος. Ο φάκελος δεν είναι “τυπικότητα”. Είναι ο χώρος όπου αποτυπώνονται οι εξετάσεις, το πλάνο, οι επιλογές, οι ακτινογραφίες, οι πράξεις που έγιναν, οι οδηγίες που δόθηκαν και η πορεία του περιστατικού. Όσο πιο πλήρης είναι, τόσο πιο καθαρά φαίνεται αν η θεραπεία ακολούθησε τα ενδεδειγμένα βήματα.
Εκτός από τον φάκελο, σημαντικά είναι και τα παραστατικά (αποδείξεις/τιμολόγια), αλλά και τυχόν επικοινωνίες όπου φαίνεται τι συμφωνήθηκε ως προς το πλάνο, τον χρόνο και το αποτέλεσμα. Σε θεραπείες πολλών σταδίων, η χρονική ακολουθία βοηθά πολύ: πότε ξεκίνησε κάτι, πότε επιδεινώθηκε, τι έγινε ενδιάμεσα.
Η πρόσβαση σε δεδομένα υγείας και σε αντίγραφα σχετικών στοιχείων υποστηρίζεται από το πλαίσιο προστασίας δεδομένων και τις σχετικές κατευθύνσεις της ΑΠΔΠΧ.
Το πλαίσιο δεοντολογίας και δικαιωμάτων
Η οδοντιατρική πράξη δεν είναι μόνο τεχνική. Περιλαμβάνει υποχρεώσεις ενημέρωσης, σεβασμού, συναίνεσης και τήρησης επαγγελματικών κανόνων. Στην Ελλάδα, υπάρχει Κώδικας Οδοντιατρικής Δεοντολογίας (Π.Δ. 39/2009), ο οποίος περιγράφει θεμελιώδεις αρχές για τη συμπεριφορά και τις υποχρεώσεις του οδοντιάτρου.
Παράλληλα, το ευρύτερο πλαίσιο δικαιωμάτων του ασθενούς αποτυπώνεται και στον Ν. 2071/1992, όπου περιλαμβάνονται βασικές αρχές όπως η ενημέρωση, η συναίνεση και ο σεβασμός της αξιοπρέπειας.
Αυτό το πλαίσιο δεν “δικάζει” από μόνο του μια υπόθεση. Δίνει όμως τα σημεία που συνήθως εξετάζονται όταν τίθεται ζήτημα ορθότητας πρακτικής ή επαρκούς ενημέρωσης.
Πώς προσεγγίζεται σοβαρά μια αξιολόγηση
Η αξιολόγηση μιας υπόθεσης “οδοντιατρικό λάθος” χρειάζεται ψυχραιμία και ακρίβεια. Συνήθως εξετάζονται τρία πράγματα: τι συνέβη, αν υπήρχαν εναλλακτικές πιο ασφαλείς/ενδεδειγμένες επιλογές με βάση τα δεδομένα, και αν η βλάβη συνδέεται αιτιωδώς με την πράξη ή παράλειψη. Αυτά δεν φαίνονται από μία μόνο φράση ή από ένα μόνο σύμπτωμα· φαίνονται από την εικόνα συνολικά.
Είναι επίσης κρίσιμο να μην χαθεί η ουσία: προτεραιότητα έχει πάντα η υγεία. Αν υπάρχει λοίμωξη, έντονος πόνος, αιμορραγία, μούδιασμα ή επιδείνωση, η ιατρική/οδοντιατρική εκτίμηση για την αντιμετώπιση προηγείται κάθε άλλης ενέργειας.
Σημείωση: Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικού χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική ή νομική συμβουλή. Κάθε περίπτωση αξιολογείται ξεχωριστά με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τα διαθέσιμα έγγραφα.
Όχι απαραίτητα. Ο πόνος μπορεί να είναι αναμενόμενος σε αρκετές πράξεις. Αυτό που έχει σημασία είναι η ένταση, η διάρκεια, η εξέλιξη των συμπτωμάτων και το αν τηρήθηκαν τα κατάλληλα βήματα πριν/μετά τη θεραπεία.
Μπορεί, αλλά όχι πάντα. Άλλο η υποκειμενική δυσαρέσκεια και άλλο ένα αποτέλεσμα που συνοδεύεται από λειτουργικό πρόβλημα, βλάβη ή ενδείξεις κακής πρακτικής/ελλιπούς ενημέρωσης.
Όχι απαραίτητα. Απλώς μπορεί να δυσκολέψει η αξιολόγηση. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να συγκεντρώνονται όσα στοιχεία υπάρχουν και να αποτυπώνεται σωστά το χρονολόγιο.
Διαβάστε επίσης
Διακομιδή ασθενούς: τι σημαίνει, πώς γίνεται και τι να περιμένετε
Διακομιδή είναι η μεταφορά ενός ασθενή για να συνεχίσει τη φροντίδα του σε καταλληλότερο σημείο: από το σπίτι ή τον δρόμο στο νοσοκομείο,...
Περισσότερα
Μαιευτική βία στην Ελλάδα: γιατί επανέρχεται στην επικαιρότητα — και
Χθες, 8 Μαρτίου, η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας έφερε ξανά στο προσκήνιο κάτι που συχνά μένει «εκτός κάδρου» όταν μιλάμε για υγεία: ότι...
ΠερισσότεραΠιστεύετε ότι έχετε υποστεί ιατρικό λάθος εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας προσώπο;
Μη διστάσετε να ζητήσετε τη συμβουλή μας για οποιαδήποτε απορία σας.
Συμπληρώστε τα στοιχεία σας για να επικοινωνήσουμε μαζί σας