Ένας ασθενής δεν ενημερώθηκε σωστά όταν δεν κατάλαβε τι έχει, τι πρόκειται να γίνει, ποιους βασικούς κινδύνους έχει η πράξη ή η θεραπεία και τι πρέπει να προσέξει μετά. Η σωστή ενημέρωση δεν είναι τυπική υπογραφή αλλά ουσιαστική κατανόηση. Το Υπουργείο Υγείας εντάσσει αυτά τα ζητήματα στο πλαίσιο των δικαιωμάτων των ληπτών υπηρεσιών υγείας.

Στην πράξη, η ελλιπής ενημέρωση φαίνεται όταν ο ασθενής φεύγει χωρίς καθαρή εικόνα για τη διάγνωση, τη θεραπεία, τις εναλλακτικές επιλογές ή τα σημάδια που χρειάζονται άμεση επανεκτίμηση. Δεν αρκεί να έχει υπογράψει κάτι. Το κρίσιμο είναι αν έλαβε κατανοητή ενημέρωση που να του επιτρέπει να αποφασίσει πραγματικά και να ξέρει τι να προσέξει μετά.

Η πιο πρόσφατη έρευνα που αξίζει να αναφερθεί εδώ είναι του 2023: σε μελέτη για την εκπαίδευση ασθενών την ημέρα του εξιτηρίου, το 81% δεν είχε λάβει οδηγίες για «κόκκινες σημαίες», το 55% δεν είχε λάβει οδηγίες αυτοδιαχείρισης μετά τη νοσηλεία, το 48% δεν ενημερώθηκε γιατί χρειαζόταν follow-up, ενώ από όσους είχαν αλλαγές στα φάρμακα, το 27% δεν έλαβε καθόλου προφορική ενημέρωση και το 53% δεν ενημερώθηκε για τον λόγο των αλλαγών.

Το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο. Ήδη από μελέτη του 2018 σε ασθενείς που έπαιρναν οδηγίες εξόδου από ΤΕΠ, το 42% δεν έλαβε πλήρεις οδηγίες σε τουλάχιστον έναν βασικό τομέα, ενώ η κακή κατανόηση για το πότε έπρεπε να επιστρέψουν έφτασε περίπου το 64%. Άρα μιλάμε για ένα σταθερό πρόβλημα, όχι για μεμονωμένη παρατήρηση.

Άρα, όταν κάποιος λέει «δεν ενημερώθηκα σωστά», συνήθως εννοεί κάτι πολύ συγκεκριμένο: δεν του εξηγήθηκαν επαρκώς τα ουσιώδη πριν ή μετά την πράξη και τώρα δεν μπορεί να καταλάβει καθαρά τι έγινε και τι πρέπει να κάνει. Εκεί σημασία έχουν ο φάκελος, το έντυπο συναίνεσης, το εξιτήριο και οι γραπτές οδηγίες.

Για όσους αισθάνονται ότι κάτι δεν τους εξηγήθηκε επαρκώς ή ότι χρειάζονται καλύτερη εικόνα της περίπτωσής τους, το πρώτο βήμα είναι συνήθως η οργάνωση των εγγράφων που ήδη υπάρχουν. Από εκεί και πέρα, κάθε επόμενη κίνηση γίνεται σε πιο σταθερό έδαφος. Σε τέτοιες περιπτώσεις, χρήσιμη αφετηρία μπορεί να είναι η σελίδα «Εύκολη Διαδικασία Αποζημίωσης» και η σελίδα «Ιατρική Αμέλεια», ώστε ο ενδιαφερόμενος να ενημερωθεί καλύτερα για το πώς προσεγγίζεται μια σοβαρή υπόθεση.