Ο Προσωπικός Γιατρός σχεδιάστηκε για να είναι η πρώτη σταθερή επαφή του πολίτη με το σύστημα υγείας. Στην πράξη, θα έπρεπε να είναι ο γιατρός που γνωρίζει το ιστορικό του ασθενή, τον παρακολουθεί διαχρονικά, τον κατευθύνει όταν εμφανίζεται ένα νέο σύμπτωμα και τον βοηθά να κινηθεί σωστά μέσα στο ΕΣΥ.
Η λογική του θεσμού είναι σωστή. Ο ασθενής δεν πρέπει να χάνεται μόνος του ανάμεσα σε ειδικότητες, εξετάσεις, παραπεμπτικά, εφαρμογές και ραντεβού. Χρειάζεται έναν γιατρό πρώτης επαφής, που να μπορεί να ξεχωρίσει πότε ένα πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα και πότε χρειάζεται ειδικό γιατρό ή νοσοκομείο.
Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο αν ο πολίτης έχει εγγραφεί σε Προσωπικό Γιατρό. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να τον δει όταν τον χρειάζεται.
Στην επίσημη πλατφόρμα του θεσμού εμφανίζονται εκατομμύρια εγγεγραμμένοι πολίτες και χιλιάδες διαθέσιμοι προσωπικοί γιατροί. Αυτοί οι αριθμοί δείχνουν ότι ο θεσμός έχει αποκτήσει έκταση. Δεν αρκούν όμως για να απαντήσουν στο πιο απλό ερώτημα του ασθενή: υπάρχει διαθέσιμο ραντεβού κοντά μου, στον χρόνο που το χρειάζομαι;
Από γιατρός πρώτης επαφής σε «πύλη εισόδου»
Η πιο σημαντική αλλαγή αφορά τον ρόλο του Προσωπικού Γιατρού στην πρόσβαση σε γιατρούς ειδικότητας. Με βάση τις πρόσφατες αλλαγές, ο Προσωπικός Γιατρός συνδέεται πιο άμεσα με την παραπομπή του πολίτη σε ειδικό γιατρό.
Αυτό μπορεί να λειτουργήσει θετικά. Ένας καλά οργανωμένος θεσμός μπορεί να μειώσει τις άσκοπες επισκέψεις, να βοηθήσει τον ασθενή να φτάσει στον σωστό ειδικό και να βάλει μια σειρά στην παρακολούθησή του. Για έναν χρόνιο ασθενή, για παράδειγμα, η ύπαρξη ενός γιατρού που κρατά συνολική εικόνα του ιστορικού του μπορεί να είναι ουσιαστική προστασία.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Όταν ο Προσωπικός Γιατρός γίνεται η βασική «πύλη» πριν από τον ειδικό, η πρόσβαση πρέπει να είναι πραγματικά διαθέσιμη. Αν ο ασθενής δεν βρίσκει ραντεβού, αν ο γιατρός απουσιάζει, αν δεν υπάρχουν αρκετοί γιατροί στην περιοχή ή αν η διαδικασία παραπομπής καθυστερεί, τότε η πύλη δεν διευκολύνει. Μπλοκάρει.
Στην υγεία, η καθυστέρηση δεν είναι πάντα απλή ταλαιπωρία. Μπορεί να σημαίνει καθυστερημένη διάγνωση, καθυστέρηση θεραπείας ή απώλεια πολύτιμου χρόνου.
Η εγγραφή δεν αρκεί
Για τον ασθενή, το δικαίωμα στην υγεία δεν εξαντλείται σε μια εγγραφή στην πλατφόρμα. Η εγγραφή είναι μόνο το πρώτο βήμα. Το κρίσιμο είναι αν ο πολίτης έχει πραγματική πρόσβαση σε γιατρό.
Ένας άνθρωπος μπορεί να φαίνεται εγγεγραμμένος στο σύστημα, αλλά να μη γνωρίζει πώς να κλείσει ραντεβού. Μπορεί να έχει δηλωμένο γιατρό, αλλά να μην υπάρχει διαθέσιμη ώρα. Μπορεί να χρειάζεται ειδικό γιατρό, αλλά να πρέπει πρώτα να περάσει από μια διαδικασία που δεν λειτουργεί γρήγορα. Μπορεί να ζει σε νησί, σε μικρή πόλη ή σε απομακρυσμένη περιοχή, όπου οι επιλογές είναι περιορισμένες.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ηλικιωμένους, τους χρόνιους ασθενείς, τα άτομα με αναπηρία, τους ανθρώπους χωρίς ψηφιακές δεξιότητες και όσους δεν έχουν κάποιον να τους βοηθήσει με πλατφόρμες, κωδικούς και ηλεκτρονικά ραντεβού.
Η ψηφιακή οργάνωση μπορεί να βοηθήσει. Δεν πρέπει όμως να γίνει η νέα μορφή αποκλεισμού. Ο ασθενής που δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει μια εφαρμογή δεν πρέπει να δυσκολεύεται και να φτάσει στον γιατρό του.
Το ζήτημα των κατ’ οίκον επισκέψεων
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο αφορά τις κατ’ οίκον επισκέψεις. Οι αλλαγές που συζητήθηκαν για τις συμβάσεις των ιδιωτών προσωπικών γιατρών με τον ΕΟΠΥΥ φαίνεται να περιορίζουν την υποχρέωση εξέτασης στο σπίτι και να μεταφέρουν το βάρος κυρίως στο ιατρείο.
Από τη μία πλευρά, αυτό μπορεί να κάνει πιο ελκυστική τη συμμετοχή ιδιωτών γιατρών στον θεσμό. Από την άλλη, δημιουργεί ένα σοβαρό ερώτημα για τους πιο ευάλωτους ασθενείς. Τι γίνεται με τον κατάκοιτο ασθενή; Τι γίνεται με τον ηλικιωμένο που δεν μπορεί να μετακινηθεί; Τι γίνεται με τον άνθρωπο με σοβαρή αναπηρία ή με εκείνον που ζει μόνος;
Ένας θεσμός Πρωτοβάθμιας Φροντίδας πρέπει να σχεδιάζεται γύρω από τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων. Όχι μόνο γύρω από τον ασθενή που μπορεί να μετακινηθεί, να κλείσει ηλεκτρονικά ραντεβού και να περιμένει χωρίς σοβαρό κίνδυνο.
Αν ο Προσωπικός Γιατρός είναι το πρώτο σημείο επαφής με το σύστημα υγείας, πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη και για εκείνους που δεν μπορούν εύκολα να φτάσουν σε αυτό το πρώτο σημείο.
Προσωπικός Παιδίατρος και οικογένειες
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και ο Προσωπικός Παιδίατρος για παιδιά έως 16 ετών. Η ύπαρξη οργανωμένης παιδιατρικής παρακολούθησης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα μπορεί να βοηθήσει πολλές οικογένειες, ειδικά όταν υπάρχει συνέχεια, πρόληψη και σταθερή σχέση με τον παιδίατρο.
Όμως και εδώ το κριτήριο παραμένει το ίδιο. Δεν αρκεί να υπάρχει ο θεσμός. Πρέπει να υπάρχουν διαθέσιμοι παιδίατροι, ραντεβού σε λογικό χρόνο και σαφής ενημέρωση των γονιών για το τι καλύπτεται και πώς λειτουργεί η διαδικασία.
Για έναν γονιό, το κρίσιμο δεν είναι να υπάρχει θεωρητικά παιδίατρος στο σύστημα. Είναι να μπορεί να βρει παιδίατρο όταν το παιδί του τον χρειάζεται.
Το δικαίωμα του ασθενή στην καθαρή ενημέρωση
Ο ασθενής πρέπει να ξέρει με απλό τρόπο τι ισχύει. Ποιος είναι ο Προσωπικός Γιατρός του. Πώς επικοινωνεί μαζί του. Πώς κλείνει ραντεβού. Αν η επίσκεψη είναι δωρεάν. Τι γίνεται αν δεν υπάρχει διαθέσιμος γιατρός. Πότε χρειάζεται παραπεμπτικό. Πώς αλλάζει γιατρό αν δεν είναι ικανοποιημένος. Τι ισχύει για τον ειδικό γιατρό.
Η καθαρή ενημέρωση δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση πραγματικής πρόσβασης. Όταν ο πολίτης δεν καταλαβαίνει τη διαδικασία, καθυστερεί. Όταν καθυστερεί, μπορεί να επιδεινωθεί. Και όταν επιδεινωθεί, το σύστημα έχει αποτύχει στον βασικό του σκοπό: να προλαμβάνει και να φροντίζει εγκαίρως.
Ο Προσωπικός Γιατρός μπορεί να γίνει χρήσιμος θεσμός. Μπορεί να οργανώσει καλύτερα τη φροντίδα, να μειώσει την ταλαιπωρία, να ενισχύσει την πρόληψη και να βοηθήσει τον ασθενή να φτάνει πιο γρήγορα εκεί όπου πρέπει.
Μπορεί όμως και να γίνει ακόμη ένα διοικητικό φίλτρο. Ένα επιπλέον βήμα πριν από τον ειδικό. Μια εγγραφή που υπάρχει στα χαρτιά, αλλά δεν μεταφράζεται σε πραγματική φροντίδα.
Το ζητούμενο είναι απλό: ο Προσωπικός Γιατρός πρέπει να υπηρετεί τον ασθενή. Όχι τη γραφειοκρατία. Όχι τη στατιστική κάλυψη. Όχι μια εικόνα οργάνωσης χωρίς διαθέσιμη φροντίδα.
Ο πολίτης δεν χρειάζεται απλώς να φαίνεται εγγεγραμμένος. Χρειάζεται να ξέρει ότι όταν ανησυχήσει, όταν αρρωστήσει ή όταν χρειαστεί ειδικό γιατρό, υπάρχει πράγματι κάποιος που μπορεί να τον καθοδηγήσει εγκαίρως.
* Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικού χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική ή ιατρική συμβουλή. Κάθε περίπτωση αξιολογείται με βάση τα πραγματικά περιστατικά και τα διαθέσιμα στοιχεία.
Πηγές:
Προσωπικός Γιατρός – Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας – Προσωπικός Γιατρός
Προσωπικός Γιατρός – Ερωτήσεις / Απαντήσεις για τον Προσωπικό Γιατρό
Iatropedia – Πρωτοβάθμια Φροντίδα: Ο προσωπικός γιατρός «πύλη εισόδου» για τους γιατρούς ειδικότητας
HealthReport – Προσωπικός γιατρός: Τέλος οι επισκέψεις κατ’ οίκον – Τι αλλάζει με νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας –
Επικοινωνήστε με την εξειδικευμένη μας ομάδα εδώ:
Διαβάστε επίσης
Τι φοβούνται περισσότερο οι ασθενείς πριν διερευνήσουν ένα ιατρικό λάθος
Πολλοί ασθενείς δεν προχωρούν στη διερεύνηση ενός πιθανού ιατρικού λάθους επειδή φοβούνται ότι δεν θα τους πιστέψουν, ότι θα μπουν σε μια δύσκολη...
Περισσότερα
«Αφού υπέγραψα, δεν μπορώ να κάνω τίποτα»: ισχύει;
Πολλοί ασθενείς, μετά από μια κακή έκβαση, μια επιπλοκή ή ένα αποτέλεσμα που δεν περίμεναν, σκέφτονται το ίδιο πράγμα: «Υπέγραψα πριν την επέμβαση,...
ΠερισσότεραΠιστεύετε ότι έχετε υποστεί ιατρικό λάθος εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας προσώπο;
Μη διστάσετε να ζητήσετε τη συμβουλή μας για οποιαδήποτε απορία σας.
Συμπληρώστε τα στοιχεία σας για να επικοινωνήσουμε μαζί σας