Πολλοί ασθενείς δεν προχωρούν στη διερεύνηση ενός πιθανού ιατρικού λάθους επειδή φοβούνται ότι δεν θα τους πιστέψουν, ότι θα μπουν σε μια δύσκολη διαδικασία ή ότι ίσως τελικά «δεν υπάρχει υπόθεση». Όμως η διερεύνηση δεν σημαίνει απαραίτητα σύγκρουση. Σημαίνει πρώτα να μπουν τα γεγονότα σε σειρά και να φανεί, με βάση τα στοιχεία, αν υπάρχει κάτι που πρέπει να εξεταστεί σοβαρά.
Υπάρχει μια στιγμή που πολλοί ασθενείς ή συγγενείς ασθενών γνωρίζουν καλά. Είναι η στιγμή που κάτι μέσα τους λέει ότι «κάτι δεν πήγε σωστά», αλλά αμέσως μετά έρχεται η αμφιβολία.
Μπορεί να προηγήθηκε μια καθυστερημένη διάγνωση. Μια επέμβαση που παρουσιάστηκε ως απλή, αλλά άφησε πίσω της σοβαρή επιπλοκή. Μια θεραπεία που άλλαζε ξανά και ξανά χωρίς καθαρή εξήγηση. Ένα εξιτήριο που δόθηκε βιαστικά. Ένα σύμπτωμα που υποτιμήθηκε. Ή μια απάντηση τόσο γενική, που αντί να καθησυχάσει, άφησε περισσότερα ερωτήματα.
Και τότε αρχίζει ο δισταγμός. «Μήπως υπερβάλλω;» «Μήπως έτσι ήταν να γίνει;» «Ποιος θα τα βάλει με γιατρούς και νοσοκομεία;» «Κι αν μπω σε μια διαδικασία που θα με κουράσει περισσότερο;» «Κι αν τελικά δεν μπορώ να αποδείξω τίποτα;»
Αυτές οι σκέψεις είναι απολύτως ανθρώπινες. Ένας άνθρωπος που έχει ταλαιπωρηθεί ιατρικά δεν έχει πάντα δύναμη να ανοίξει νέο μέτωπο. Συχνά θέλει απλώς να ηρεμήσει, να συνέλθει, να προστατεύσει την οικογένειά του ή να μην ξαναζήσει το ίδιο περιστατικό μέσα από έγγραφα, εξετάσεις και περιγραφές. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν τον νοιάζει. Σημαίνει ότι φοβάται.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτός ο φόβος πολλές φορές αφήνει αναπάντητα ερωτήματα που θα έπρεπε να εξεταστούν. Γιατί δεν είναι κάθε κακή έκβαση ιατρικό λάθος, αλλά ούτε και κάθε κακή έκβαση είναι απλώς «ατυχία». Κάπου ανάμεσα στα δύο υπάρχει η ανάγκη για σοβαρή, ψύχραιμη διερεύνηση.
Η διερεύνηση δεν ξεκινά από την κατηγορία. Ξεκινά από τα στοιχεία. Από τον ιατρικό φάκελο, τις εξετάσεις, τα εξιτήρια, τις οδηγίες, τις ημερομηνίες, τις αποφάσεις που λήφθηκαν και τις εξηγήσεις που δόθηκαν ή δεν δόθηκαν. Εκεί μπορεί να φανεί αν υπήρξε καθυστέρηση, παράλειψη, λανθασμένη εκτίμηση, ελλιπής ενημέρωση ή κάτι που χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση.
Πολλοί ασθενείς πιστεύουν ότι πρέπει πρώτα να είναι βέβαιοι πως έγινε ιατρική αμέλεια για να ζητήσουν να εξεταστεί η υπόθεσή τους. Στην πραγματικότητα, συμβαίνει το αντίθετο. Η διερεύνηση υπάρχει ακριβώς επειδή ο ασθενής δεν μπορεί να είναι βέβαιος μόνος του. Δεν έχει όλες τις γνώσεις, δεν έχει πάντα όλα τα έγγραφα και συχνά δεν ξέρει τι πρέπει να αναζητήσει.
Υπάρχει επίσης ο φόβος ότι η διαδικασία θα είναι επιθετική. Ότι με το που θα ζητήσει κάποιος εξηγήσεις, θα βρεθεί απέναντι σε γιατρούς, νοσοκομεία ή ασφαλιστικές. Όμως η πρώτη αξιολόγηση μιας υπόθεσης δεν είναι πόλεμος. Είναι ένας τρόπος να μπει τάξη σε κάτι που μέχρι εκείνη τη στιγμή υπάρχει μόνο ως αγωνία.
Αυτό έχει μεγάλη σημασία και για την ψυχική πλευρά του ανθρώπου που έζησε το περιστατικό. Η αβεβαιότητα κουράζει. Το «δεν ξέρω τι συνέβη» μπορεί να μένει για μήνες ή χρόνια. Μια σοβαρή μελέτη δεν υπόσχεται απαραίτητα δικαίωση ή αποζημίωση. Μπορεί όμως να δώσει μια πιο καθαρή εικόνα: αν υπάρχουν ενδείξεις, αν χρειάζεται ιατρική γνωμοδότηση, αν αξίζει να προχωρήσει η υπόθεση ή αν, παρά την κακή έκβαση, δεν προκύπτει τεκμηριωμένο σφάλμα.
Και αυτό είναι πιο έντιμο από το να μένει κάποιος μόνος του με υποψίες.
Στην Ελλάδα, ο ασθενής έχει δικαίωμα ενημέρωσης, πρόσβασης σε στοιχεία που τον αφορούν και συμμετοχής στις αποφάσεις για την υγεία του. Η συναίνεση σε μια ιατρική πράξη δεν είναι απλώς μια υπογραφή σε ένα χαρτί. Συνδέεται με την προηγούμενη ενημέρωση, την κατανόηση και τη δυνατότητα του ανθρώπου να γνωρίζει τι γίνεται στο σώμα του.
Όταν αυτά λείπουν, όταν οι εξηγήσεις είναι ανεπαρκείς ή όταν η πορεία ενός περιστατικού δεν απαντάται καθαρά, είναι λογικό ο ασθενής να ζητά να μάθει. Όχι για να καταλήξει μόνος του σε συμπέρασμα, αλλά για να δει αν υπάρχουν πραγματικά δεδομένα πίσω από την ανησυχία του.
Αν υποψιάζεστε ότι υπήρξε ιατρικό λάθος, το πρώτο βήμα δεν είναι να αποφασίσετε αν «έχετε υπόθεση». Το πρώτο βήμα είναι να συγκεντρώσετε τον φάκελο, τις εξετάσεις και τα βασικά έγγραφα, και να καταγράψετε όσο πιο καθαρά μπορείτε τη σειρά των γεγονότων.
Από εκεί και πέρα, η υπόθεση χρειάζεται αξιολόγηση. Με ψυχραιμία, τεκμηρίωση και σεβασμό σε αυτό που έχετε περάσει. 
Ενημερωθείτε για τα δικαιώματά σας